Wystawa Przemiany. Malarstwo pejzażowe z zbiorów Tajwańskiego Narodowego Muzeum Sztuki, eksponowana w Muzeum Okręgowym w Toruniu, prezentuje tajwańskie malarstwo pejzażowe z drugiej połowy XX stulecia. Celem wystawy jest przybliżenie polskiemu widzowi kultury Tajwanu oraz zaprezentowanie najnowszych prądów w sztuce współczesnej Dalekiego Wschodu. Dzięki wystawie można doświadczyć niezwykłej atmosfery sztuki panującej na Tajwanie. Atmosfery, przejawiającej się w chęci łączenia tradycji z nieustannym poszukiwaniem nowych środków artystycznego wyrazu.

Punktem odniesienia dla wszystkich prezentowanych na wystawie prac jest Natura, a właściwie poszukiwanie jej istoty. W malarstwie, które dla kultury chińskiej odgrywa rolę szczególną, pejzaż od wieków miał ważne znaczenie. Jako samodzielny gatunek malarski zaczął się już rozwijać najprawdopodobniej w czasach dynastii Tang (618–907), ale większą popularność zdobył w okresie Dynastii Song (960–1276). Od tamtej pory, przez kolejne stulecia, stał się on najbardziej reprezentatywnym rodzajem malarstwa chińskiego.
Zamiłowanie do tego rodzaju przedstawień wynikało w dużej mierze z filozofii taoistycznej i jej postawy wobec natury. Według taoizmu natura jest początkiem i końcem ludzkiego istnienia, w niej także objawia się najwyższa harmonia, regulowana działaniem dwóch przeciwstawnych sobie sił: yang i yin. Te dwa pierwiastki stały się również podstawą chińskiego pejzażu malarskiego, będącego przede wszystkim obrazem gór i wód (shan shui hua).

  

Tajwańskie malarstwo pejzażowe przez wiele stuleci korzystało z wpływów tradycyjnego malarstwa chińskich uczonych i literatów osiedlających się na Wyspie w czasach Dynastii Ming (1368 – 1644) oraz Qing (1644 – 1911). Inspiracji dostarczało również malarstwo japońskie. Jednakże w II połowie XX wieku coraz więcej tajwańskich artystów poszukiwało czegoś innego, czegoś, co dałoby poczucie nowości, ale nie byłoby aż tak dalekie od tradycji. Tym „czymś” okazała się abstrakcja, kierunek charakterystyczny dla Zachodu, jakkolwiek znany również sztuce Azji.

Niniejsza wystawa prezentuje pejzaże wykonane w tradycyjny sposób za pomocą tuszu i barwników, jak również obrazy, w których uwzględniono zachodnią perspektywę, oraz prace abstrakcyjne. W obu ostatnich przypadkach widać wpływy sztuki zachodniej, jednakże głównym źródłem inspiracji dla artystów tajwańskich była przede wszystkim kultura własnego kraju, osobiste przeżycia i doświadczenia, a także tradycyjne techniki malarskie w postaci tuszu lub gwaszu.
Przemiany to tytuł, który wskazuje na pewną metamorfozę, jaka zaszła w sztuce tajwańskiej w ciągu ostatnich kilkudziesięciu lat. Możliwość zobaczenia tych przemian, dzięki niemal trzydziestu wybitnym dziełom malarskim pochodzącym z zbiorów Tajwańskiego Narodowego Muzeum Sztuki, to okazja szczególna i niepowtarzalna. Warto z niej skorzystać, by zrozumieć, jak wiele ma do zaoferowania kultura i sztuka Dalekiego Wschodu, w szczególności zaś kultura i sztuka Tajwanu.


Wystawa w toruńskim Muzeum trwa do 25 listopada br.

——-
Obrazy zamieszczone w tekście:
1. Chiang Chao-shen, Pejzaż, 1991, 137,3 x 68,8 cm.
2. Liu Guo-song, Impresje: Zachód słońca VIII, 1972, 186 x 46,5 cm.
3. Chen Ting-shi, Obraz 034, 91,5 x 72 cm.