Otwierając 18 września wystawę malarską Cézanne – Aufbruch in die Moderne (co można tłumaczyć jako W stronę nowoczesności), Muzeum Folkwang w Essen uczyniło z Zagłębia Ruhry jedno z najbardziej wartych odwiedzenia miejsc w Europie.

Paul Cezanne, Domy w Prowansji

Ponad 40 obrazów Paula Cézanne’a w otoczeniu równie sławnych dzieł P. Picassa, G. Braque’a, A. Deraina, H. Matisse’a czy F. Légera, wypożyczonych ze zbiorów rosyjskich, amerykańskich i europejskich muzeów składa się na niezapomnianą całość, pełną emocjonujących powiązań, drobnych aluzji i niezwykłych zależności.

Po raz pierwszy na jednej wystawie mamy możliwość tak kompleksowego przekonania się o wadze i znaczeniu malarstwa Cézanne’a i o jego wpływie na całokształt sztuki XX wieku. Ze wzruszeniem odkrywamy motywy jego obrazów w, dzielących tę samą przestrzeń galerii, pracach innych twórców. Pełni zdumienia śledzimy nieśmiało rodzące się zaczątki kubizmu i ekspresyjnego fowizmu.

Kuratorzy wystawy zebrali ponad 100 obrazów w piętnastu grupach tematycznych w bezpośrednim powiązaniu z jednym lub kilkoma dziełami Cézanne’a. I tak, na przykład w Autoportretach,  obok portretu głównego bohatera wystawy z symboliczną malarską paletą w ręku, możemy podziwiać tematycznie zbliżony Autoportret Pabla Picassa z, a jakże, paletą trzymaną w prawie identyczny sposób. Albo słynne cezannowskie Mardi gras ze smutnym arlekinem na pierwszym planie i, późniejsza o 18 lat, odpowiedź Picassa.

Paul Cezanne, Martwa natura z kotara i malowanym dzbanem

Kubiści w bardzo widoczny sposób zafascynowani byli praktykowanymi przez Cézanne’a próbami redukcji otaczającego świata do podstawowych form geometrycznych ( kwadrat, trójkąt, koło). Jego Domy w Prowansji z 1880 roku czy Martwa natura z kotarą i malowanym dzbanem (1885 – 99) stały się punktem wyjścia dla dzieł wielu sztandarowych przedstawicieli kubizmu. Ten pierwszy obraz – w związku ze wspomnianą już ekspresyjną geometryzacją,  drugi – przez niespotykaną dotąd syntezę barwy i formy.

Cała wystawa jest swoistą wycieczką w czasie, podróżą przez jedną z ważniejszych epok w historii sztuki. Łączy w sobie programowy „komercjalizm”  i niezwykłą wręcz jakość wystawienniczą. Już teraz zaliczana jest do największych wydarzeń kulturalnych mijającego roku, nie tylko w Niemczech. Mnie osobiście dostarczyła wielu niezapomnianych wrażeń i ogromu wzruszających emocji.